doppler-angiolog-krakow-ultramed

Centrum medyczne Ultramed

Żylaki kończyn dolnych

Jak dochodzi do powstania żylaków?

Układ krwionośny człowieka składa się z części tętniczej i żylnej oraz pompy w postaci serca. Serce kurcząc się przepompowuje krew tętnicami do m.in. mózgu, płuc, organów jamy brzusznej, klatki piersiowej i kończyn górnych oraz dolnych. Następnie krew wraca do serca przez układ żylny. Aby krew mogła zostać skutecznie wypompowana z kończyn dolnych konieczna jest praca mięśni łydek (pompa mięśniowa) podczas spacerowania, biegania, jazdy na rowerze, pływania itd. Ponadto specjalny system zastawek w żyłach zapobiega cofaniu się krwi do stóp i łydek podczas stania lub siedzenia ze spuszczonymi nogami.

Bardzo często wykonujemy wielogodzinną pracę w pozycji siedzącej lub stojącej, a przepracowanie utrudnia nam zalecaną regularną aktywność fizyczną. W takich okolicznościach, w ciągu dnia, w żyłach kończyn dolnych zalega nadmiar krwi powodując ich poszerzenia, a tym samym nieszczelność (niewydolność) zastawek. Krew zatem nie tylko nie jest odpowiednio odprowadzana w kierunku serca z powodu zbyt małej pracy pompy mięśniowej, ale także cofa się poprzez niestykające się zastawki powodując tzw. refluks żylny. 

Niewydolność żylna kończyn dolnych

Przyczyny niewydolności żylnej:

Zawartość przełącznika

Zawartość przełącznika

Zawartość przełącznika

Zawartość przełącznika

Zawartość przełącznika

Leczenie niewydolności żylnej:

Profilaktyka i objawy niewydolności żylnej

Podstawą profilaktyki i leczenia niewydolności żylnej kończyn dolnych jest utrzymywanie odpowiedniej, regularnej aktywności fizycznej, redukcja nadwagi oraz stosowanie odpowiednich produktów kompresyjnych (podkolanówki, pończochy, rajstopy uciskowe lub bandaże kompresyjne). Należy jednak podkreślić, że w/w metody zachowawcze jedynie ograniczają postęp choroby, ale nie spowodują wyeliminowania powstałych już żylaków.

Niewydolność żył kończyn dolnych zazwyczaj zaczyna się objawiać uczuciem ciężkości i rozpierania nóg oraz obrzękami o różnym stopniu nasilenia po całodziennej pracy. Bardzo często pacjenci nie potrafią zdefiniować tego uczucia, gdyż nie jest to typowy ból, a raczej swego rodzaju dyskomfort, nasilony szczególnie w zakresie łydek. Ulgę zazwyczaj przynosi unoszenie nóg do góry, co ułatwia odpływ nadmiaru zgromadzonej w żyłach krwi.

Również tzw. pajączki naczyniowe (czyli teleangiektazje) wskazują na fakt występowania niewydolności żył kończyn dolnych. Wbrew obiegowej opinii nie są to „popękane naczynka”, a jedynie poszerzone, przepełnione krwią małe naczynia żylne, które łączą się z większymi także przepełnionymi krwią żyłami (tzw. układem siatkowatym). 

Opisane powyżej dolegliwości najczęściej poprzedzają pojawienie się żylaków kończyn dolnych. Są to najczęściej gałęzie dużych żył powierzchownych, które pod wpływem przepełnienia zalegającą krwią i w konsekwencji nadmiernym ciśnieniem żylnym zostały uszkodzone – nadmiernie rozciągnięte utraciły swą elastyczność. Tego typu zmiany widoczne są w postaci wystających, często krętych naczyń, które pojawiają się szczególnie w pozycji stojącej lub siedzącej, a zmniejszają się lub całkiem znikają gdy unosimy nogi do góry.

Lokalizacja żylaków

Żylaki najczęściej pojawiają się w zakresie  łydek, okolic dołów podkolanowych, a także wewnętrznej i przedniej powierzchni ud. Mogą także pojawiać się w okolicach intymnych (w pachwinach, na wargach sromowych, w pochwie, okolicach krocza i odbytu), co może sugerować niewydolność żył miednicy mniejszej.

Żylaki – problem medyczny czy tylko estetyczny?

Żylaki kończyn dolnych mogą dla pacjentów stanowić defekt estetyczny, ale stanowią przede wszystkim zagrożenie dla ich zdrowia i życia. Z racji na ilość zalegającej krwi w żylaku oraz panujące tam wysokie ciśnienie, jego samoistne pęknięcie lub przypadkowe zranienie może  spowodować groźne krwawienie, porównywalne do przecięcia tętnicy. Ten rodzaj krwotoku jest często trudny do opanowania i może doprowadzić do poważnych konsekwencji ze zgonem włącznie. Ponadto przepływ w żylakach jest ograniczony i odbywa się bez zachowania odpowiedniego kierunku – krew nie jest odpowiednio wypompowywana. W wyniku tego wzrasta ryzyko jej zakrzepnięcia powodując zakrzepicę żył kończyn dolnych. Stan ten jest bardzo poważny i może powikłać się zatorowością płucną, gdy skrzeplina urywa się i zatyka tętnice płucne. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia.  Nieleczona niewydolność żylna często skutkuje pojawianiem się ciemno brunatnych przebarwień w okolicy kostek i goleni (złogi hemosyderyny), a w konsekwencji trudno gojących się ran podudzi.

Diagnostyka niewydolności żylnej

Pierwszym i zarazem koniecznym elementem diagnostyki niewydolności układu żylnego jest wizyta u flebologa lub angiologa połączona z wnikliwym wywiadem i badaniem USG Doppler żył kończyn dolnych. Bardzo ważne, aby badanie zostało wykonane przez doświadczonego lekarza, w zakresie obu kończyn dolnych (nawet jeśli dolegliwości występują tylko jednostronnie). Ponadto badanie powinno obejmować całość układu żylnego, a więc głębokie naczynia biodrowe, udowe, okolicy kolana i podudzia oraz naczynia powierzchowne. U kobiet z żylakami okolic intymnych, pachwin, krocza i odbytu wskazane jest wykonanie przezpochwowego badania żył miednicy mniejszej (żył jajnikowych, pochwowych, przymacicza itd.). 

Najczęściej zadawane pytania

Czy żylaki można wyleczyć „tabletkami”?

Istnieje wiele suplementów diety oraz leków flebotropowych, czyli mających korzystnie wpływać na układ żylny, jednak duże badania kliniczne, w większości wypadków nie wykazały aby produkty te skutecznie poprawiały funkcjonowanie naczyń żylnych i niwelowały niewydolność żylną. Nie ma możliwości, aby żylaki wyleczyć farmakologicznie.

Czy siedzenie z nogą założoną na nogę może powodować żylaki?

Pozycja z założonymi nogami jedną na drugą jest bardzo niekorzystna dla układu żylnego. Żyły z założenia są miękkie i łatwe do uciśnięcia, dlatego siadając w tej pozycji bardzo utrudniamy odpływ krwi z nogi „górnej”, co zwiększa ciśnienie w żyłach i prowadzi do ich uszkodzenia. Jednym z pierwszych sygnałów ostrzegawczych, że zbyt często siadamy z „nogą na nodze” jest pojawianie się teleangiektazji (czyli pajączków naczyniowych) lub poszerzonych naczyń siatkowatych w okolicy dołu podkolanowego.

Czy można wyleczyć żylaki?

Żylaki, to naczynia, które uległy nieodwracalnemu uszkodzeniu. Co do zasady nie można ich już uzdrowić. Istnieje natomiast szereg możliwości usuwania żylaków (skleroterapia, laseroterapia, zabiegi hybrydowe, miniflebaktomia, klejenie). Można natomiast z powodzeniem leczyć niewydolność żylną, gdy doszło jedynie do poszerzenia, ale nie uszkodzenia żył. Wówczas kluczowa jest odpowiednia aktywność fizyczna i kompresjoterapia.

Jakie są przeciwwskazania (ograniczenia) leczenia zabiegowego żylaków

Istnieje wiele metod leczenia zabiegowego żylaków, które z racji różnic mają różne przeciwwskazania. Przy wyborze metody leczenia trzeba uwzględnić stopień niewydolności, rozległość zmian naczyniowych, stan ogólny pacjenta (w tym schorzenia towarzyszące) oraz oczywiście oczekiwania pacjenta co do efektu końcowego czy też czasu rekonwalescencji. Niezwykle rzadko zdarza się, aby żadna z dostępnych metod nie mogła być zastosowana z racji na występujące przeciwwskazania.

Czy jest konieczne stosowanie kompresjoterapii latem, kiedy wysoka temperatura utrudnia ich tolerancję?

W miesiącach letnich bardzo często nasilają się objawy niewydolności żylnej. Dzieje się gdyż żyły pod wpływem wysokich temperatur poszerzają się co ogranicza szczelność zastawek żylnych i zwiększa tzw refluks żylny, to z kolei prowadzi do powiększenia żylaków i nasilenia obrzęków. Jednocześnie wyższe temperatury sprzyjają niewystarczającemu nawodnieniu organizmu co prowadzi do zagęszczenia krwi i zwiększa ryzyko zakrzepicy żylnej. Dlatego, osoby z niewydolnością żylną także w lecie powinny stosować kompresjoterapii.

Co zrobić kiedy mam żylaki okolic intymnych, okolicy pachwin i odbytu?

Żylaki okolic intymnych często związane są z niewydolnością żył miednicy mniejszej i zespołem przekrwienia miednicy (PCS). W takim przypadku należy zgłosić się do lekarza angiologa lub flebologa wykonującego przezpochwowe badanie USG Doppler żył miednicy mniejszej. Na podstawie wyników badania można ocenić czy zachodzi zespół PCS oraz zaplanować leczenie zachowawcze jak i zabiegowe.

Czy żylaki mogą mieć związek z bolesnymi i obfitymi miesiączkami?

Niewydolność żylna nie musi być ograniczona do żył kończyn dolnych, lecz może także obejmować żyły znajdujące się w miednicy. W takiej sytuacji dochodzi do zespołu przekrwienia miednicy, który może się objawiać m.in. obfitymi i bolesnymi miesiączkami, dyspereunią (bólem w czasie stosunku seksualnego) czy też bólami podbrzusza pojawiającymi się po dłuższym siedzeniu lub staniu.

Chcesz umówić wizytę on-line?

Sprawdź dostępność naszych specjalistów i umów wizytę za pośrednictwem systemu internetowego!