leczenie-ran-krakow-ultramed

Centrum medyczne Ultramed

Owrzodzenia żylne

Czym są i jak powstają?

Na skórze stóp, okolicy kostek i podudzi (goleni) mogą występować brunatne przebarwienia, drobne powierzchowne lub rozległe, często głębokie rany, owrzodzenia czy też czarne, martwicze tkanki. Może tym zmianom towarzyszyć ból i niejednokrotnie przykry zapach.

Przyczyna tych zmian, ich leczenie i konsekwencje są różne. Niejednokrotnie przyczyny ich powstania są inne niż powody nie gojenia się, a wręcz powiększania, często z eskalacją dolegliwości bólowych. Odpowiedzialne za to mogą być choroby tętnic, żył lub jednych i drugich jednocześnie. Odrębnym zagadnieniem są zmiany martwicze spowodowane stanem zapalnym u chorych na cukrzycę. 

Przed rozpoczęciem leczenia ran, owrzodzeń i zmian martwiczych na kończynach dolnych należy bezwzględnie rozpoznać przyczynę ich powstania, czyli  niewydolność żylną kończyn dolnych.

Diagnostyka

Diagnostyka układu żylnego kończyn dolnych oparta jest w głównej mierze na badaniu USG z kolorowym Dopplerem i wybranych przypadkach uzupełniona badaniem angiotomograficznym lub badaniem rezonansu magnetycznego. Celem tych badań jest wykluczenie lub stwierdzenie obecności skrzeplin i uszkodzenia zastawek w żyłach oraz ocena stopnia niewydolności żylnej będącej przyczyną zmian na skórze podudzi i stóp. 

W kończynach dolnych występuje układ żył głębokich i powierzchownych (często widocznych pod skórą), którymi odpływa krew odtlenowana (zużyta) do serca i dalej do naczyń płucnych. W przypadku występowania żylaków (nadmiernie poszerzonych i zniekształconych żył), obecności skrzeplin w żyłach  lub rzadziej występujących anomalii naczyniowych  dochodzi do utrudnionego odpływu krwi żylnej i jej zalegania. W pozycji stojącej lub siedzącej ze spuszczonymi nogami, zalegająca, a wręcz cofająca się krew w wyniku uszkodzonych zastawek żylnych powoduje wzrost ciśnienia w żyłach podudzi. W konsekwencji tego, nadmiar wody (osocza) przesącza się poza żyły i naczynia chłonne (limfa) powodując obrzęk tkanki podskórnej. W wyniku zalegania nadmiaru krwi żylnej utrudnione jest także dostarczenie do skóry krwi tętniczej (tzw świeżej, bogatej w tlen i substancje odżywcze), co prowadzi do uszkodzenia skóry, jej podatności na pękanie a nawet samoczynne obumieranie. To sprzyja powstawaniu ran i owrzodzeń oraz uniemożliwia ich gojenie. Zatem warunkiem wygojenia ran o podłożu żylnym oraz przeciwdziałania ich powstawania (również wtórnego, nawrotowego) jest wyeliminowanie wyżej opisanego obrzęku i przeciwdziałanie jego powstawaniu. 

Jak wyeliminować obrzęk podudzi
i przeciwdziałać jego powstawaniu?

Jeżeli zostanie potwierdzone współwystępowanie niedokrwienia kończyny z niewydolnością żylną wymagającą kompresjoterapii, powinna być ona poprzedzona zabiegiem rewaskularyzacji tętnic poprawiającej parametry ukrwienia podudzia i stopy. Pozwala to na bezpieczną i skuteczną kompresjoterapię i stwarza optymalne warunki do procesu gojenia rany i owrzodzenia powstałego w wyniku niewydolności żylnej. 

Leczenie miejscowe

Po spełnieniu w/w warunków leczenia ran i owrzodzeń żylnych na kończynach dolnych leczenie miejscowe wymaga indywidualnie zaplanowanego postępowania w zależności od lokalizacji, rozległości i głębokości zmian, obecności tkanek martwiczych, stanu zapalnego, wtórnej alergizacji skóry, chorób towarzyszących (np. cukrzyca, niewydolność serca) i stosowanych ogólnie leków (np. sterydów). Ważnym warunkiem procesu gojenia jest właściwe opracowanie (oczyszczenie) rany (chirurgiczne, enzymatyczne, larwoterapia), codzienna toaleta całego podudzia i stopy i właściwy dobór opatrunków w zależności od stan zaawansowania zmian i procesu gojenia. Należy pamiętać, że niezbywalnym warunkiem procesu gojenia ran są prawidłowe parametry laboratoryjne krwi jak morfologia krwi, poziom białka i albumin, cukru, hormonów tarczycy, co może wymagać suplementacji białka, żelaza i innych preparatów. 

Ocena mikrobiologiczna ran i owrzodzeń w oparciu o wymaz z rany jest mało wiarygodna i najczęściej nieskuteczna w leczeniu. W wybranych przypadkach, kiedy bezwzględnie jest konieczna diagnostyka mikrobiologiczna pobiera się mały wycinek z rany i na jego podstawie wykonane badanie wraz z antybiogramem może stanowić wskazanie do celowanej antybiotykoterapii. 

Leczenie zabiegowe

Bardzo często wygojenie owrzodzeń żylnych nie jest możliwe bez interwencji zabiegowych, pomimo prawidłowo prowadzonego leczenia zachowawczego. Aby przyspieszyć proces gojenia należy rozważyć usunięcie niewydolności żylnej poprzez wyeliminowanie uszkodzonych żył. Rekomendowane są wówczas metody małoinwazyjne, szczególnie metody mechaniczno-chemiczne lub zabiegi termiczne takie jak laseroterapia lub zabieg z wykorzystaniem fal radiowych. W naszym ośrodku terapia miejscowa jest nierozerwalnie połączona z leczeniem flebologicznym, a szczególnie dobre efekty obserwujemy przy zastosowaniu metody Flebogrif połączonej ze skleroterapią uzupełniającą. Dobór optymalnego zakresu i formy leczenia zabiegowego zmniejsza także ryzyko nawrotu owrzodzenia żylnego już po jego wygojeniu. 

Najczęściej zadawane pytania

Czy rany pochodzenia żylnego można wyleczyć „tabletkami”?

Istnieje wiele suplementów diety oraz leków flebotropowych, czyli mających korzystnie wpływać na układ żylny, jednak duże badania kliniczne, w większości wypadków nie wykazały aby produkty te skutecznie poprawiały funkcjonowanie naczyń żylnych i niwelowały niewydolność żylną. Jedynym wyjątkiem jest sulodeksyd, który obecnie jest rekomendowany jako element terapii skojarzonej w leczeniu owrzodzeń żylnych, ale samo stosowanie leku nie jest wystarczające do zagojenia tego typu ran.

Czy można wyleczyć żylaki?

Żylaki, to naczynia, które uległy nieodwracalnemu uszkodzeniu. Co do zasady nie można ich już uzdrowić. Istnieje natomiast szereg możliwości usuwania żylaków (skleroterapia, laseroterapia, zabiegi hybrydowe, miniflebektomia, klejenie). Można natomiast z powodzeniem leczyć niewydolność żylną, gdy doszło jedynie do poszerzenia, ale nie uszkodzenia żył. Wówczas kluczowa jest odpowiednia aktywność fizyczna i kompresjoterapia.

Jakie są przeciwwskazania (ograniczenia) leczenia zabiegowego żylaków?

Istnieje wiele metod leczenia zabiegowego żylaków, które z racji różnic mają różne przeciwwskazania. Przy wyborze metody leczenia trzeba uwzględnić stopień niewydolności, rozległość zmian naczyniowych, stan ogólny pacjenta (w tym schorzenia towarzyszące) oraz oczywiście oczekiwania pacjenta co do efektu końcowego czy też czasu rekonwalescencji. Niezwykle rzadko zdarza się, aby żadna z dostępnych metod nie mogła być zastosowana z racji na występujące przeciwwskazania.

Czy można usuwać żylaki, gdy na nogach są rany?

Współcześnie obecność aktywnych ran (owrzodzeń) kończyn dolnych nie jest przeciwwskazaniem do zabiegów małoinwazyjnych. Szczególnie rekomendowane są metody termiczne (laseroterapia, ) i mechaniczno-chemiczne (Flebogrif). Takie zabiegi pozwalają na szybsze wygojenie ran i zmniejszają ryzyko ich nawrotów.

Czy jest konieczne stosowanie kompresjoterapii?

Niestety, ale realnie nie ma możliwości prowadzenia skutecznego gojenia ran żylnych przy braku kompresjoterapii. Ten element jest nieodzowny do redukcji ilości zalegającej zużytej krwi w nogach, a bez jej usunięcia nie da się prawidłowo odżywić skóry i tkanki podskórnej tak aby doprowadzić do ich regeneracji i wygojenia ran. Są różne wyroby kompresyjne – bandaże, pończochy/podkolanówki czy też złożone wyroby kompresyjne, które jeśli odpowiednio dobrane i dopasowane do pacjenta nie będą stwarzały dyskomfortu uniemożliwiającego normalne funkcjonowanie.

Czy po wygojeniu rany nadal muszę stosować kompresjoterapię?

Jeśli przyczyna nie została usunięta (tj nie usunięto/zamknięto niewydolnych żył) to kontynuacja kompresjoterapii jest absolutnie konieczna, w przeciwnym razie może dojść do bardzo szybkiego nawrotu owrzodzenia żylnego. Jeśli wykonano odpowiednie zabiegi flebologiczne to czas po którym można zaprzestać stosowania kompresjoterapii lub zredukować jej intensywność jest indywidualnie oceniany pomiędzy prowadzących lekarzem a pacjentem.

Chcesz umówić wizytę on-line?

Sprawdź dostępność naszych specjalistów i umów wizytę za pośrednictwem systemu internetowego!