Centrum medyczne Ultramed
Owrzodzenia żylne
Czym są i jak powstają?
Na skórze stóp, okolicy kostek i podudzi (goleni) mogą występować brunatne przebarwienia, drobne powierzchowne lub rozległe, często głębokie rany, owrzodzenia czy też czarne, martwicze tkanki. Może tym zmianom towarzyszyć ból i niejednokrotnie przykry zapach.
Przyczyna tych zmian, ich leczenie i konsekwencje są różne. Niejednokrotnie przyczyny ich powstania są inne niż powody nie gojenia się, a wręcz powiększania, często z eskalacją dolegliwości bólowych. Odpowiedzialne za to mogą być choroby tętnic, żył lub jednych i drugich jednocześnie. Odrębnym zagadnieniem są zmiany martwicze spowodowane stanem zapalnym u chorych na cukrzycę.
Przed rozpoczęciem leczenia ran, owrzodzeń i zmian martwiczych na kończynach dolnych należy bezwzględnie rozpoznać przyczynę ich powstania, czyli niewydolność żylną kończyn dolnych.
Diagnostyka
Diagnostyka układu żylnego kończyn dolnych oparta jest w głównej mierze na badaniu USG z kolorowym Dopplerem i wybranych przypadkach uzupełniona badaniem angiotomograficznym lub badaniem rezonansu magnetycznego. Celem tych badań jest wykluczenie lub stwierdzenie obecności skrzeplin i uszkodzenia zastawek w żyłach oraz ocena stopnia niewydolności żylnej będącej przyczyną zmian na skórze podudzi i stóp.
W kończynach dolnych występuje układ żył głębokich i powierzchownych (często widocznych pod skórą), którymi odpływa krew odtlenowana (zużyta) do serca i dalej do naczyń płucnych. W przypadku występowania żylaków (nadmiernie poszerzonych i zniekształconych żył), obecności skrzeplin w żyłach lub rzadziej występujących anomalii naczyniowych dochodzi do utrudnionego odpływu krwi żylnej i jej zalegania. W pozycji stojącej lub siedzącej ze spuszczonymi nogami, zalegająca, a wręcz cofająca się krew w wyniku uszkodzonych zastawek żylnych powoduje wzrost ciśnienia w żyłach podudzi. W konsekwencji tego, nadmiar wody (osocza) przesącza się poza żyły i naczynia chłonne (limfa) powodując obrzęk tkanki podskórnej. W wyniku zalegania nadmiaru krwi żylnej utrudnione jest także dostarczenie do skóry krwi tętniczej (tzw świeżej, bogatej w tlen i substancje odżywcze), co prowadzi do uszkodzenia skóry, jej podatności na pękanie a nawet samoczynne obumieranie. To sprzyja powstawaniu ran i owrzodzeń oraz uniemożliwia ich gojenie. Zatem warunkiem wygojenia ran o podłożu żylnym oraz przeciwdziałania ich powstawania (również wtórnego, nawrotowego) jest wyeliminowanie wyżej opisanego obrzęku i przeciwdziałanie jego powstawaniu.
Jak wyeliminować obrzęk podudzi
i przeciwdziałać jego powstawaniu?
W układzie żylnym kończyn dolnych krew jest transportowana, przepompowywana dzięki pracy mięśni łydek (pompa mięśniowa) podczas chodzenia, biegania, jazdy na rowerze, pływania.
Odpływ krwi żylnej zwiększa się również w pozycji siedzącej lub leżącej z uniesionymi kończynami (minimum 10 cm powyżej pośladków).
Zalecenia:
Czynniki przemawiające za możliwością równoczesnego występowania niedokrwienia ze zmianami żylnymi:
Jeżeli zostanie potwierdzone współwystępowanie niedokrwienia kończyny z niewydolnością żylną wymagającą kompresjoterapii, powinna być ona poprzedzona zabiegiem rewaskularyzacji tętnic poprawiającej parametry ukrwienia podudzia i stopy. Pozwala to na bezpieczną i skuteczną kompresjoterapię i stwarza optymalne warunki do procesu gojenia rany i owrzodzenia powstałego w wyniku niewydolności żylnej.
Leczenie miejscowe
Po spełnieniu w/w warunków leczenia ran i owrzodzeń żylnych na kończynach dolnych leczenie miejscowe wymaga indywidualnie zaplanowanego postępowania w zależności od lokalizacji, rozległości i głębokości zmian, obecności tkanek martwiczych, stanu zapalnego, wtórnej alergizacji skóry, chorób towarzyszących (np. cukrzyca, niewydolność serca) i stosowanych ogólnie leków (np. sterydów). Ważnym warunkiem procesu gojenia jest właściwe opracowanie (oczyszczenie) rany (chirurgiczne, enzymatyczne, larwoterapia), codzienna toaleta całego podudzia i stopy i właściwy dobór opatrunków w zależności od stan zaawansowania zmian i procesu gojenia. Należy pamiętać, że niezbywalnym warunkiem procesu gojenia ran są prawidłowe parametry laboratoryjne krwi jak morfologia krwi, poziom białka i albumin, cukru, hormonów tarczycy, co może wymagać suplementacji białka, żelaza i innych preparatów.
Ocena mikrobiologiczna ran i owrzodzeń w oparciu o wymaz z rany jest mało wiarygodna i najczęściej nieskuteczna w leczeniu. W wybranych przypadkach, kiedy bezwzględnie jest konieczna diagnostyka mikrobiologiczna pobiera się mały wycinek z rany i na jego podstawie wykonane badanie wraz z antybiogramem może stanowić wskazanie do celowanej antybiotykoterapii.
Leczenie zabiegowe
Bardzo często wygojenie owrzodzeń żylnych nie jest możliwe bez interwencji zabiegowych, pomimo prawidłowo prowadzonego leczenia zachowawczego. Aby przyspieszyć proces gojenia należy rozważyć usunięcie niewydolności żylnej poprzez wyeliminowanie uszkodzonych żył. Rekomendowane są wówczas metody małoinwazyjne, szczególnie metody mechaniczno-chemiczne lub zabiegi termiczne takie jak laseroterapia lub zabieg z wykorzystaniem fal radiowych. W naszym ośrodku terapia miejscowa jest nierozerwalnie połączona z leczeniem flebologicznym, a szczególnie dobre efekty obserwujemy przy zastosowaniu metody Flebogrif połączonej ze skleroterapią uzupełniającą. Dobór optymalnego zakresu i formy leczenia zabiegowego zmniejsza także ryzyko nawrotu owrzodzenia żylnego już po jego wygojeniu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy rany pochodzenia żylnego można wyleczyć „tabletkami”?
Czy można wyleczyć żylaki?
Jakie są przeciwwskazania (ograniczenia) leczenia zabiegowego żylaków?
Czy można usuwać żylaki, gdy na nogach są rany?
Czy jest konieczne stosowanie kompresjoterapii?
Czy po wygojeniu rany nadal muszę stosować kompresjoterapię?
Chcesz umówić wizytę on-line?
Sprawdź dostępność naszych specjalistów i umów wizytę za pośrednictwem systemu internetowego!