Centrum medyczne Ultramed

Owrzodzenia tętnicze

Rany niedokrwienne

Na skórze stóp i podudzi (goleni) mogą występować brunatne przebarwienia, drobne powierzchowne lub rozległe, często głębokie rany, owrzodzenia czy też czarne, martwicze tkanki. Może tym zmianom towarzyszyć ból i niejednokrotnie przykry zapach. Przyczyna tych zmian, ich leczenie i konsekwencje są różne. Niejednokrotnie przyczyny ich powstania są inne niż powody nie gojenia się, a wręcz powiększania, często z eskalacją dolegliwości bólowych. Odpowiedzialne za to mogą być choroby tętnic, żył lub jednych i drugich jednocześnie. Odrębnym zagadnieniem są zmiany martwicze spowodowane stanem zapalnym u chorych na cukrzycę.

Przed rozpoczęciem leczenia ran, owrzodzeń i zmian martwiczych na kończynach dolnych należy bezwzględnie rozpoznać przyczynę ich powstania czyli niedokrwienie kończyn dolnych.

Diagnostyka

Tętnice, którymi dopływa krew z tlenem do stóp ulegają w przebiegu różnych chorób zwężeniu, a następnie całkowitemu zamknięciu. Wywołane to jest m.in. paleniem papierosów, miażdżycą, cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym, chorobami nerek, chorobami reumatycznymi, niewłaściwą dietą, brakiem aktywności ruchowej, otyłością. Zwężenie i niedrożność tętnic powoduje ograniczenie, a w stadium zaawansowanym brak napływu krwi utlenowanej do podudzi, stóp i palców, co skutkuje w/w zmianami.

Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić stopień ukrwienia kończyny. Jeżeli są cechy niedokrwienia, należy określić jego stopień. Kolor skóry stóp i podudzi oraz ich ocieplenie może być mylące i nie jest podstawą do oceny ukrwienia kończyn. Konieczna jest ocena lekarza, a w przypadku wątpliwości konsultacja lekarza specjalisty angiologa lub chirurga naczyniowego. W celu precyzyjnej oceny ukrwienia kończyny oraz określenia stopnia niedokrwienia będącego przyczyną w/w zmian wykonuje się bezbolesne (nieinwazyjne) pomiary ciśnień w tętnicach kończyn dolnych metodą dopplera i fotopletyzmografii oraz badania USG z kolorowym Dopplerem. Wyniki tych badań są wykładnią dalszego postępowania i rokowania. Rany, owrzodzenia i zmiany martwicze spowodowane chorobami tętnic świadczą o krytycznym niedokrwieniu zagrażającym utratą (amputacją) kończyny i wymagają niezwłocznego leczenia mającego na celu poprawę ukrwienia kończyny. W tych przypadkach leczenie miejscowe ran bez poprawy ukrwienia kończyny nie przynosi efektów leczenia i często prowadzi do powiększenia ran i zmian martwiczych, a w konsekwencji do amputacji stopy, podudzia lub całej kończyny.

Leczenie

Na poprawę ukrwienia wpływa wiele czynników jak zaprzestanie palenia tytoniu, leki przeciwpłytkowe, przeciwkrzepliwe, statyny, prawidłowe wartości morfologii krwi i poziomu cukru. Jednak współczesna medycyna nie dysponuje lekiem udrażniającym zarośnięte przez miażdżyce tętnice, przynoszącym w krótkim czasie poprawę ukrwienia. W celu skutecznej poprawy ukrwienia kończyny mającej na celu wygojenie ran, ograniczenie obszaru martwicy oraz uniknięcie dużych amputacji wykonuje się zabiegi rewaskularyzacji tj. poszerzenia ciasno zwężonych i udrożnienia niedrożnych tętnic lub wszycia przęseł omijających niedrożne odcinki tętnic (by-pass’ów). Uwzględniając średnicę światła zajętych miażdżycą tętnic, stan ogólny pacjenta wynikający z jego często podeszłego wieku oraz współistniejących chorób i ich powikłań, najczęściej wykonywane są zabiegi poszerzania i udrażniania tętnic metodą wewnątrznaczyniową. Zabiegi te nie wymagają narkozy, znieczulania „do kręgosłupowego” oraz są wykonywane bez użycia skalpela, co znacząco zmniejsza ryzyko powikłań okołozabiegowych i skraca pobyt w szpitalu (3-4 dni). Wszystkie zabiegi podlegają refundacji NFZ. Kwalifikację do leczenia zabiegowego oraz wybór jej formy dokonuje angiolog lub chirurg naczyniowy.

Proces leczenia ran, owrzodzeń i zmian martwiczych na nogach spowodowany niedokrwieniem powinien być zapoczątkowany rewaskularyzacją – poprawą ukrwienia, a nie odraczany względem oczekiwań na efekty leczenia miejscowego.

Najczęściej zadawane pytania

Do kogo udać się w przypadku objawów wskazujących na rany wynikające z niedokrwienia?

W przypadku podejrzenia miażdżycy warto zgłosić się do angiologa lub chirurga naczyniowego. Ponadto, wskazana jest wizyta w Gabinecie Leczenia Ran, gdzie specjaliści z tego zakresu podejmą działania mające na celu ograniczenie postępu martwicy, a po skutecznej rewaskularyzacji przyspieszą proces gojenia.

Czy jeśli palę e-papierosy to także grozi mi miażdżyca?

Jeśli w e-papierosie wykorzystywane są wkłady zawierające tytoń, a tym samym uwalniające nikotynę, to ryzyko rozwoju miażdżycy jest porównywalne do stosowania analogowych papierosów. Dzieje się tak, gdyż jednym z głównych czynników uszkadzających ściany tętnic i sprzyjających budowaniu blaszek miażdżycowych jest nikotyna obecna w tytoniu i uwalniania do organizmu człowieka w trakcie palenia produktów tytoniowych.

Czy z leczeniem rany muszę czekać do czasu naprawienia przepływu w tętnicach?

Aby wyleczyć ranę wynikającą z niedokrwienia konieczne jest poprawienie napływu krwi tętniczej. Nie warto jednak czekać aż do czasu naprawy tętnic (czyli rewaskularyzacji), gdyż już na wczesnym etapie warto ranę oczyścić co zmniejszy dolegliwości bólowe i zredukuje ryzyko powikłań wynikających z zakażenia rany. Dotyczy to szczególnie pacjentów z Zespołem Stopy Cukrzycowej, którzy od razu po pojawieniu się rany powinni zgłosić się do specjalisty zajmującego się leczeniem ran.

Czy można wyleczyć miażdżycę?

Niestety, ale nie ma możliwości wyleczenia „z miażdżycy”. Wdrażając odpowiednie leczenie farmakologiczne oraz zmieniając styl życia możemy w dużym stopniu spowolnić proces rozwoju miażdżycy i uniknąć jej licznych konsekwencji. W zaawansowanym stadium, gdy choroba staje się objawowa z powodu zwężenia lub niedrożności tętnic można wykonać zabiegi wewnątrznaczyniowego lub chirurgicznego ich poszerzenia lub udrożnienia.

Kto zajmuje się leczeniem ran wynikających z niedokrwienia?

Na wstępie trzeba rozróżnić proces leczenia tętnic (czyli najczęściej zabiegów angioplastyki i udrażniania naczyń (często z wszczepieniem stentów) od samego postępowania z raną. Tym pierwszym aspektem, absolutnie niezbędnym do wygojenia rany niedokrwiennej, zajmują się angiolodzy i chirurdzy naczyniowi. Często oni także zajmują się pielęgnacją ran po przywróceniu ukrwienia, ale jest to głównie domena chirurgów ogólnych, diabetologów oraz pielęgniarek chirurgicznych.

Chcesz umówić wizytę on-line?

Sprawdź dostępność naszych specjalistów i umów wizytę za pośrednictwem systemu internetowego!