zylaki-nog-krakow-ultramed

Centrum medyczne Ultramed

Niedokrwienie kończyn dolnych

Czym jest spowodowane?

Zwężeniem lub niedrożnością aorty brzusznej i/lub tętnic biodrowych, i/lub tętnic kończyn dolnych. Przebieg choroby i jej dynamika zależy od przyczyny. U chorych z miażdżycą i chorobą Buergera (palaczy nikotyny), w początkowym stadium może przebiegać bez objawów lub  wywoływać mało istotne dolegliwości o typie uczucia chłodniejszej stopy, wolniejszego wzrostu paznokci lub owłosienia goleni.  W kolejnym etapie choroby występują dolegliwości bólowe podczas chodzenia, zmuszające do zatrzymania się i krótkiego odpoczynku. Objaw ten nazwany jest chromaniem przestankowym, a długość dystansu wskazuje na stopień zaawansowania niedokrwienia. Najbardziej zaawansowaną i groźną formą niedokrwienia są dolegliwości bólowe występujące w spoczynku (głównie nocą podczas leżenia) oraz rany, owrzodzenia lub zmiany martwicze na stopach i podudziach. Chorzy na cukrzycę mogą nie odczuwać dolegliwości bólowych i pierwszym zwiastunem niedokrwienia mogą być właśnie niegojące się rany nóg, nazywane Zespołem Stopy Cukrzycowej. 

W przypadku wystąpienia zatoru lub zakrzepu tętnicy początek choroby jest nagły i objawy bólowe są od początku bardzo nasilone, uniemożliwiające chodzenie, a często poruszanie kończyną.

Niedokrwienie kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy wywołane jest
wieloma czynnikami, takimi jak:

Diagnostyka niedokrwienia kończyn dolnych

Bez względu na przyczynę oraz rodzaj zgłaszanych dolegliwości i stopień ich nasilenia wymaga niezwłocznej konsultacji u specjalisty chorób naczyń (angiologa, flebologa lub chirurga naczyniowego) celem szybkiej diagnostyki i leczenia. Analogicznego postępowania, 
w trybie pilnym wymaga stan wystąpienia ran, owrzodzeń lub martwicy na stopie lub goleni.  

Diagnoza przyczyny zgłaszanych dolegliwości oraz dobór właściwego leczenia opiera się na wnikliwej rozmowie i badaniu lekarskim
wraz z wykonaniem nieinwazyjnych, bezbolesnych badań pomiaru ciśnień w tętnicach kończyn dolnych metodą Dopplera oraz wykonaniem badania USG doppler aorty brzusznej, tętnic biodrowych oraz kończyn dolnych. W większości przypadków jednorazowa wizyta z wykonanymi w/w badaniami jest wystarczająca do postawienia diagnozy i podjęcia właściwego leczenia. W przypadku trudności w ocenie ultrasonograficznej tętnic wykonuje się badanie angio-tomograficzne lub angiograficzne z podaniem kontrastu.  

Leczenie niedokrwienia kończyn dolnych

U pacjentów z chromaniem przestankowym, bez dolegliwości spoczynkowych oraz bez zmian na stopach i goleni, zaleca się w pierwszej kolejności długie spacery (45-60 minut 3-4 razy w tygodniu) modyfikację diety, redukcję wagi ciała i zaniechanie palenia produktów tytoniowych (jeśli ma to miejsce). Stopień zaawansowania zmian w tętnicach wywołujący objawy niedokrwienia wymaga stosowania leków spowalniających postęp choroby, a zarazem zmniejszających ryzyko wystąpienia krytycznego niedokrwienia kończyny zagrażającego jej amputacją.  Jeżeli dystans występowania bólu utrudnia lub wręcz uniemożliwia codzienne funkcjonowanie zawodowe lub domowe rozważa się leczenie zabiegowe.

W przypadku wystąpienia dolegliwości bólowych w spoczynku i / lub zmian martwiczych, ran czy owrzodzeń wskazane jest rozważenie niezwłocznego wykonania zabiegu poprawiającego ukrwienie kończyny. W zależności od wskazań medycznych zabiegi takie wykonuje się dwoma metodami:

  • wewnątrznaczyniową, z zastosowaniem cewników balonowych i w razie potrzeby stentów, bez konieczności narkozy i bez użycia skalpela, 
  • chirurgicznym udrożnieniem i usunięciem blaszek miażdżycowych lub zatoru z tętnicy oraz możliwością wszycia pomostu omijającego niedrożny odcinek krwiobiegu. 

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są objawy mogące wskazywać na niedokrwienie kończyn dolnych?

W zależności od stadium choroby mogą to być: wypadanie włosów (łysienie) w zakresie łydek, bóle w trakcie chodzenia wymagające przystanku (chromanie przestankowe), bóle spoczynkowe nóg (szczególnie nocą), oziębienie jednej z nóg, rany lub martwica w zakresie stóp, okolic kostki i podudzia.

Do kogo udać się w przypadku objawów wskazujących na niedokrwienie kończyn dolnych?

W przypadku podejrzenia niedokrwienia kończyn dolnych warto zgłosić się do angiologa lub chirurga naczyniowego. Ponadto wskazana może się okazać konsultacja z lekarzem zajmującym się zaburzeniami metabolizmu lipidów (tłuszczy) i cukrów, a więc diabetologiem lub lipidologiem.

Czy jeśli palę e-papierosy to także grozi mi niedokrwienie kończyn dolnych?

Jeśli w e-papierosie wykorzystywane są wkłady zawierające tytoń, a tym samym uwalniające nikotynę, to ryzyko rozwoju miażdżycy jest porównywalne do stosowania analogowych papierosów. Dzieje się tak, gdyż jednym z głównych czynników uszkadzających ściany tętnic i sprzyjających budowaniu blaszek miażdżycowych jest nikotyna obecna w tytoniu i uwalniania do organizmu człowieka w trakcie palenia produktów tytoniowych.

Czy jeśli w rodzinie wiele były osoby, które mają miażdżycę to ja też będę miał?

Predyspozycje do rozwoju miażdżycy i tym samym chorób rozwijanych na tym tle mogą być dziedziczone. Jednak za wyjątkiem rodzinnej hipercholesterolemii , to czynniki środowiskowe decydują o rozwoju miażdżycy i jego tempie. Innymi słowy są osoby, bardziej podatne na rozwój miażdżycy, ale jeśli będą unikały czynników takich jak nieprawidłowa dieta, palenie papierosów czy brak aktywności fizycznej to nie muszą one zachorować na miażdżycę. Dlatego tak ważne są działania profilaktyczne i prewencyjne.

Jakie badania wykonać?

Najważniejszym badaniem, które powinno być wykonane w przypadku podejrzenia niedokrwienia kończyn dolnych jest USG Doppler tętnic kończyn dolnych, często uzupełnione o pomiar ciśnień na kostce i paluch (ABI/TBI). Jeśli chodzi o badania laboratoryjne to warto wykonać oznaczenie lipidogramu (czyli cholesterolu i jego frakcji), glukozy (cukru) i hemoglobiny glikowanej z krwi.

Chcesz umówić wizytę on-line?

Sprawdź dostępność naszych specjalistów i umów wizytę za pośrednictwem systemu internetowego!