Centrum medyczne Ultramed

Larwoterapia

Na czym polega larwoterapia?

Larwoterapia jest metodą miejscowego oczyszczania rany z wykorzystaniem sterylnych larw muchy Lucilia sericata. Stosuje się ją w przypadku ran przewlekłych, w sytuacji, gdy w ranie utrzymują się tkanki martwicze, włóknik lub inne zmiany utrudniające prawidłowe gojenie. Celem larwoterapii jest oczyszczenie rany, zmniejszenie obciążenia bakteryjnego oraz przygotowanie rany do kolejnych etapów leczenia.

Procedurę zawsze poprzedza konsultacja ze specjalistą leczenia ran oraz odpowiednia kwalifikacja. Proces diagnostyki, często interdyscyplinarny obejmuje ocenę przyczyny rany, jej głębokości, stanu skóry wokół, ilości wysięku oraz ryzyka krwawienia. Bardzo istotnym elementem poprzedzającym larwoterapię jest także określenie możliwych obciążeń zdrowotnych, które mogą utrudniać gojenie się rany – np. cukrzycy, niewydolności żylnej czy tętniczej, czy niedoborów żywieniowych. W kolejnym etapie rana jest mechanicznie oczyszczana, przemywana odpowiednim płynem, a skóra wokół zabezpieczana preparatem ochronnym. Larwy najczęściej stosowane są w formie zamkniętej w specjalnym opatrunku – wybór konkretnej metody zależy jednak od obrazu rany i decyzji osoby prowadzącej leczenie.

Po założeniu opatrunku larwy pozostają na ranie zwykle do trzeciej lub czwartej doby. Następnie są usuwane, rana zostaje ponownie oceniona, a dalszy plan leczenia dopasowuje się do aktualnego obrazu klinicznego.

Larwoterapia jest jednym z etapów leczenia ran przewlekłych. Po oczyszczeniu rany może być potrzebne dalsze postępowanie, na przykład dobór opatrunków specjalistycznych, odciążenie, kompresjoterapia czy przygotowanie do kolejnych procedur.

Wskazania i przeciwwskazania

Larwoterapia jest rozważana przede wszystkim u pacjentów z ranami przewlekłymi, które wymagają oczyszczenia z martwicy lub włóknika. Zakres wskazań obejmuje między innymi:

rany w przebiegu stopy cukrzycowej,
odleżyny,
owrzodzenia żylne, mieszane lub tętnicze, po wcześniejszym leczeniu przyczynowym
niegojące się rany pourazowe i pooperacyjne.

Na konsultację warto zgłosić się wtedy, gdy rana mimo leczenia nie oczyszcza się prawidłowo, utrzymuje się wysięk, pojawia się przykry zapach albo trzeba przygotować ranę do dalszych etapów terapii. Istotnym wskazaniem do szybkiej konsultacji ze specjalistą jest także współistnienie chorób wpływających na procesy gojenia, takich jak cukrzyca czy niewydolność żylna.

Warto jednak pamiętać, że nie każda rana kwalifikuje się do zastosowania larwoterapii. Kwalifikacja zawsze jest indywidualna, natomiast wśród najważniejszych przeciwwskazań znajdują się:

rana o nieustalonej etiologii,
sucha martwica,
czynne krwawienie,
zakażenie rozprzestrzeniające się poza łożysko rany,
gorączka,
bezpośrednia bliskość dużych naczyń,
niedokrwienie bez wcześniejszego skutecznego leczenia rewaskularyzacyjnego.

Ostrożności wymagają także zaburzenia krzepnięcia i stosowanie leczenia przeciwpłytkowego lub przeciwzakrzepowego. Warto również jasno zaznaczyć, że larwoterapia rzadko jest traktowana jako jedyna metoda leczenia zakażenia rany – zazwyczaj stanowi element szerszego planu terapeutycznego.

Jak przygotować się do zabiegu larwoterapii?

Do larwoterapii nie trzeba przygotowywać się jak do operacji, ale istotne są dokładna kwalifikacja i rzetelny wywiad. Przed procedurą trzeba poinformować personel o chorobach współistniejących, przyjmowanych lekach (szczególnie przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych), wcześniejszych epizodach krwawienia oraz dotychczasowym leczeniu rany. Te informacje wpływają na ocenę bezpieczeństwa, wybór techniki i decyzję, czy zabieg w ogóle jest wskazany. Przed aplikacją larw, rana jest przygotowywana przez personel medyczny. Pacjent jest edukowany, jak postępować z opatrunkiem, jakie odczucia mogą wystąpić w trakcie terapii i kiedy trzeba skontaktować się z osobą prowadzącą leczenie.

W naszym centrum medycznym Ultramed w Krakowie przeprowadzamy interdyscyplinarne i specjalistyczne leczenie ran przewlekłych, w tym profesjonalną larwoterapię. Zabieg ten stosujemy jako jeden z elementów kompleksowej opieki nad pacjentami z chorobami metabolicznymi, u których występują rany przewlekłe, w tym nad pacjentami z powikłaniami cukrzycowymi, u których leczenie cukrzycowej choroby stóp jest równie istotnym elementem, jak sama konsultacja diabetologiczna.

Najczęściej zadawane pytania

Czy larwoterapia boli?

Sama metoda nie jest zabiegiem chirurgicznym i u większości pacjentów nie wiąże się z bolesnymi odczuciami. U części z nich może pojawić się dyskomfort, świąd albo uczucie rozpierania. Z tego powodu przed rozpoczęciem leczenia trzeba omówić dotychczasowe dolegliwości oraz sposób postępowania, jeżeli objawy się nasilą.

Czy larwy uszkadzają zdrowe tkanki?

W leczeniu wykorzystuje się larwy medyczne odżywiające się tkanką martwiczą. Ich działanie służy selektywnemu oczyszczaniu rany oraz przygotowaniu łożyska do dalszego gojenia, dlatego larwoterapia jest zaliczana do metod biochirurgicznego opracowywania rany.

Jak długo larwy pozostają na ranie?

Najczęściej opatrunek utrzymuje się na ranie do trzeciej lub czwartej doby. Dokładny czas zależy od obrazu rany, ilości wysięku oraz wybranej formy terapii.

Czy larwoterapia zastępuje antybiotyk albo leczenie przyczynowe?

Nie. Terapia larwalna nie zastępuje leczenia przyczynowego ani antybiotykoterapii, jeżeli są one potrzebne. Jeżeli rana wynika z niedokrwienia, niewyrównanej cukrzycy, ucisku albo niewydolności żylnej, równolegle trzeba leczyć również przyczynę problemu.

Kiedy warto zgłosić się na konsultację?

Najlepiej wtedy, gdy rana przewlekła nie oczyszcza się mimo leczenia, pojawiają się martwica lub włóknik, zwiększa się wysięk albo potrzebna jest ocena, czy rana jest gotowa do dalszych etapów terapii. Wczesna konsultacja zmniejsza ryzyko dalszego pogłębiania się problemu i ułatwia wdrożenie właściwego leczenia od początku.

Chcesz umówić wizytę on-line?

Sprawdź dostępność naszych specjalistów i umów wizytę za pośrednictwem systemu internetowego!